De laatste jaren zijn apps een onmisbaar onderdeel geworden van ons dagelijks leven. Ze maken ons productiever, verbeteren onze communicatie en bieden toegang tot informatie die voorheen alleen mogelijk was via traditionele media. Toch is er een donkere kant aan deze digitale revolutie: steeds meer apps zijn niet alleen handig, maar ook gevaarlijk. Dat blijkt uit een opvallende trend: steeds meer gebruikers worden slachtoffer van schadelijke apps die hun gegevens stelen, hun apparaten infecteren of zelfs financiële schade aanrichten. Volgens een recent onderzoek van het Nederlandse Cybersecurity Bureau zijn in 2023 meer dan 12 miljoen Nederlandse gebruikers slachtoffer geworden van malware via apps. Dat is een stijging van 28 procent ten opzichte van het jaar ervoor.
De meest voorkomende vorm van app-bedreigingen is de zogenaamde “fake app”: een app die lijkt op een bekende, veilige applicatie, maar in werkelijkheid schadelijke code bevat. Een voorbeeld hiervan is de “Fake Game Center”-app, die zich voordoet als een officiële app van de Nederlandse overheid. Deze app stelt gebruikers in staat om belastingaangifte te doen, maar in werkelijkheid verzamelt hij persoonlijke gegevens en stuurt ze naar criminelen. In 2022 werden zo’n 450.000 Nederlandse gebruikers slachtoffer van dergelijke valse apps, volgens de Nederlandse Politie.
Maar het gevaar gaat verder dan alleen de stelen van gegevens. Er zijn ook apps die apparaten infecteren met ransomware, een vorm van malware die bestanden versleutelt en gebruikers een losgeld eist om ze weer vrij te krijgen. Een bekend voorbeeld is de “LockBit”-app, die zich voordoet als een app voor het delen van bestanden. In werkelijkheid infecteert het een apparaat en eist het gebruikers 500 euro in cryptomunten om de bestanden te vrijgeven. In 2023 werden zo’n 1.800 Nederlandse gebruikers getroffen door ransomware via apps, volgens het Cybersecurity Bureau.
De meeste schadelijke apps verspreiden zich via twee hoofdzaken: de App Store en het downloaden van apps via onbetrouwbare bronnen. De App Store, ofwel de Apple App Store en de Google Play Store, is in principe een veilige omgeving voor apps. Toch zijn er altijd uitzonderingen. In 2022 werden er meer dan 1.200 apps verwijderd uit de App Store vanwege schadelijke activiteiten. Een voorbeeld hiervan is de “Clean Master”-app, die zich voordoet als een app voor het reinigen van je apparaat. In werkelijkheid verzamelt het gebruikersgegevens en stuurt ze naar een externe server.
Een veel grotere risico is het downloaden van apps via onbetrouwbare bronnen, zoals websites die niet officieel behoren tot de App Store of Google Play. Deze websites bieden vaak gratis apps aan, maar in werkelijkheid zijn ze vaak bedoeld om gebruikers te misleiden en hun apparaten te infecteren. Volgens een onderzoek van het Cybersecurity Bureau zijn er in 2023 meer dan 8 miljoen Nederlandse gebruikers die apps hebben gedownload via dergelijke onbetrouwbare bronnen. Dit is een stijging van 35 procent ten opzichte van het jaar ervoor.
Een andere gevaarlijke trend is de verspreiding van spyware via apps. Spyware is een vorm van malware die gebruikersactiviteiten monitoren en persoonlijke gegevens verzamelen zonder hun toestemming. Een bekend voorbeeld is de “XHelper”-app, die zich voordoet als een app voor het beheren van je telefoon. In werkelijkheid verzamelt het gebruikersgegevens zoals locatie, berichten en e-mailadressen. In 2023 werden zo’n 300.000 Nederlandse gebruikers getroffen door spyware via apps, volgens het Cybersecurity Bureau.
Op de op de site
Om je smartphone veilig te houden, is het belangrijk om je apps te controleren en te updaten. Gebruik alleen apps die je vertrouwt en download ze alleen via officiële appstores. Zorg er ook voor dat je je toestel regelmatig scan op schadelijke code en dat je je apps regelmatig updatet. Het is ook verstandig om je toestel te schermen met een goede antivirussoftware, zoals Malwarebytes of Bitdefender. Zo kun je je gegevens en apparaten veilig houden in de digitale wereld.
Het is niet alleen belangrijk om je smartphone te beschermen tegen schadelijke apps, maar ook om je persoonlijke gegevens te beschermen. Gebruik altijd sterke wachtwoorden en twee-factor authenticatie voor je apps en accounts. Zorg er ook voor dat je je toestel niet met je vingerafdruk of gezichtscamera instelt, maar dat je een combinatie van een wachtwoord en een PIN gebruikt. Daarnaast is het belangrijk om je apps te controleren en te updaten. Gebruik alleen apps die je vertrouwt en download ze alleen via officiële appstores.
Een andere belangrijke stap is om je toestel regelmatig te scannen op schadelijke code. Er zijn verschillende antivirussoftwareprogramma’s beschikbaar die je toestel kunnen scannen op malware. Gebruik deze software regelmatig om je toestel te beschermen. Ook is het verstandig om je apps te controleren op schadelijke activiteiten. Als je een app denkt dat schadelijk kan zijn, verwijder het dan direct.
De toekomst van apps lijkt belovend, maar er zijn ook uitdagingen op het gebied van veiligheid en privacy. De opkomst van kunstmatige intelligentie en machine learning zal de manier waarop apps werken veranderen. Dit kan zowel positief als negatief zijn. Op het gebied van veiligheid zal het gebruik van AI kunnen helpen om schadelijke apps te detecteren en te voorkomen. Op het gebied van privacy kan het gebruik van AI echter ook leiden tot een grotere verzameling van persoonlijke gegevens.
Om de veiligheid en privacy van apps te verbeteren, zijn er verschillende initiatieven die in gang zijn gebracht. In Nederland is het Cybersecurity Bureau actief om gebruikers te beschermen tegen schadelijke apps. Daarnaast zijn er verschillende organisaties die zich inzetten voor de veiligheid en privacy van apps, zoals de European Digital Rights en de Privacy Advocates. Deze organisaties werken samen om de veiligheid en privacy van apps te verbeteren en gebruikers te beschermen tegen schadelijke activiteiten.
